شهر باستانی حریره در کیش

کیش

در  نزدیکیساختمانهای بندرگاه بقایایی از یک شهر دیده می شود که آن شهر باستانی حریره نام دارد . سازمان میراث فرهنگی،قدمت شهر حریره را هشتصد سال اعلام کرده است. شهر باستانی حریره حدود ۱۲۰ هكتار وسعت دارد و در گذشته شهری بزرگ و آباد در منطقه بوده است. دوران طلایی شهر حریره کیش از سال ۳۶۷ تا ۹۱۲ هجری قمری بوده است. آن چه امروز از این شهر بر جای مانده هنر معماری آن شهر می باشد. اما كمتر و به ندرتا تاق‏ها و پوشش‏ها و سقفهای سالمی بر جای مانده است جز در پار‏ه ای موارد كه پوششهای تاقی شكل سنگی از گزند تخریب در امان ماند ه اند.

تور کیش

یکی از بهترین جاذبه‌های در جزیره کیش، شهر باستانی حریره است که خیلی از گردشگران برای دیدن این جاذبه فوق‌العاده دیدنی، برنامه‌ریزی در سفر خود دارند. برای دیدن این شهر، باید به شمال جزیره کیش بروید و از کنار مجموعه ورزشی المپیک عبور کنید تا به پشته‌های بزرگی از بناهای سنگی از ملاط ساروج برسید.

ویرانه‌های سنگی به جا مانده همین شهر توریستی باستانی است که می‌خواهیم در مورد آن صحبت کنیم. حریره نام ملکه این شهر بوده که روی آن گذاشته شده است. اوج رونق شهر بین قرن چهارم تا دهم هجری قمری ثبت شده که همزمان با رونق تجاری و اقتصادی جزیره کیش بوده است. قدمت شهر باستانی حریره بسیار زیاد و مربوط به دوره ساسانی و اوایل اسلام است.

شکل گیری حریره با ویرانی بندر سیراف آغاز شد و بدین صورت که سیراف بندری تجاری و اقتصادی بود که با از نابود شدنش، بازرگانان و تجار به دنبال مکانی امن با موقعیت مناسب جهت تجارت خود می‌گشتند. سرانجام با ورود این گروه به جزیره کیش و انتخاب این محل شهر حریره به وسعت 120 هکتار بنیان نهاده شد.

حریره در شمال جزیره و در کنار آب‌های آرام خلیج فارس واقع شده است و به‌ دلیل داشتن دیواره‌های صخره‌ای با ارتفاع تقریبا ده متر و سه خلیج و دماغه که بندرگاهی طبیعی را شکل داده‌اند، محلی بسیار عالی برای پایه‌گذاری شهری ساحلی و تجاری شناخته می‌شده است. در زمان اکتشافات از این منطقه، اشیای گران‌قیمت و عتیقه‌ای پیدا شد که نشان از اهمیت و قدمت این شهر باستانی دارد.

تور کیش

شهر باستانی حریره، شهری بندری، یکپارچه و متمرکز است که به صورت برون‌گرا ساخته شده و بر خلاف دیگر نقاط در کشورمان که معماری درون‌گرا دارند، می‌باشد. اگر در میان سازه‌های آن قدم بزنید، به ندرت می‌توانید سقف و تاق سالمی پیدا کنید و می‌توان مشاهده کرد تنها قسمت‌های سنگی این بنا تا حدی پایدار باقی مانده است.

جزو نقاط معروف این منطقه، مجموعه ساحلی، عمارت اعیانی، حمام، مسجد تاریخی، کارگاه شیشه گری، قنات، چاه‌ها و دالان‌های عجیب هستند که هر کدام برای خود به تنهایی جاذبه‌ای زیبا خواهند بود. خانه اعیانی در شهر باستانی حریره، شباهت فراوانی با خانه‌های بزرگ و چند خانوار سنتی در فلات ایران دارد که نمونه‌های آن در شهرهای یزد، اصفهان و کاشان دیده می‌شود.

در این خانه اعیانی از کاشی‌های ستاره‌ای شکل استفاده شده که به کاشی‌های تزیینی در بناهای مهم دوره ایلخانی شباهت دارد و نمونه‌هایی از این کاشی‌کاری در مجموعه تخت سلیمان و گنبد سلطانیه مشاهده شده است. در کنار این خانه زیبا حمامی با صحن‌های متعدد قرار گرفته که به اعتقاد باستان‌شناسان شاید قدیمی‌ترین حمام ایران باشد که تاکنون کشف شده است.

در این حمام آثار دو دوره متفاوت ایلخانی و تیموری از جمله قطعات سفالی ساده متعلق به ظروف استفاده شده و بقایایی از خزینه‌های قدیمی و متاخرتر به جشم می‌خورند و دارای قسمت‌های گوناگونی مانند سربینه، گرمخانه، تون، راهروی سرپوشیده و دو خزینه کوچک و بزرگ است. مساحت حصار این حمام تقریبا 500 مترمربع است و به زیبایی‌ هر چه بیشتر این منطقه اضافه کرده است.

بندر شهر تاریخی حریره، کیش  یك شهر یك پارچه و متمركز با معماری برو نگرا بوده و از معماری دفاعی و درو نگرای دیگر شهرهای تاریخی ایران در آن نشانی نیست. تا كنون عملیات اكتشافی باستانشناسی بقایای شهر تاریخی حریره در سه مجموعه مجزا انجام شده است:

خانه اعیانی: خانه اعیانی یادآور خانه ‏های چندخانوار قدیمی در داخل فات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و كاشان است و یكی از نمون ههای قدیمی مسكن جمعی در حاشیه خلیج فارس محسوب می‏شود. علاوه بر وسعت خانه و همچنین فضاهای مختلف و متنوع آن، كاشی‏ های ستار‏ه ای شكلی كه در این خانهاکتشاف  شده   همانند كاشی‏هایی است كه زینت بخش بناهای مهم ایلخانی ایران همچون تخت سلیمان و سلطانیه است. پیدایی این مقدار كاشی كه یقیناً عنصر وارداتی به جزیره است نشان می‏دهد كه این عمارت مطعلق به یكی از ثروتمندان كیش بوده است.

بخش كارگاهی و صنعتی: این مجموعه درست در كنار خلیج ساخته شده و دارای معماری و فضاهای ناشناخت‏های است. مجموعه كانال‏های افقی و زیرزمینی و چا ه های متعدد در گوشه و كنار، مجموعه ‏ی بسیار جالب و نادری را شکل می‏دهد كه هنوز عملكرد آن‏ها روشن نیست، اما به نظر می‏رسد كه ارتباط مستقیم، با فعالیت‏های صیادی (صید ماهی، مروارید و مرجان) داشته و برای دسترسی آسا نتر به دریا احداث شده است. شاید هم بتوان فرض كرد كه این راهروها و كانال‏ها راه‏های مخفی بوده است كه در مواقع هجوم و حمله اهالی شهری می‏توانسته اند به طور اضطراری از آن‏ها استفاده كنند.

مجموعه حمام: این مجموعه شامل حمامی است با صحن‏های متعدد و حصار آن به مساحت تقریبی ۵۰۰ مترمربع. سربینه و گرمخانه و تون حمام در جنوب بخش ذكر شده قرار گرفته و توسط راهرو سرپوشیده‏ای از آن جدا شده است. دو خزینه كوچك و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرین بخش ساختمان را تشكیل داده اند.

برچسب‌ها :

نظرات شهر باستانی حریره در کیش