مقایسه‌ی جزیره‌های ایران با یکدیگر و تهیه‌ی یک لیست از پنج جزیره‎‌ی برتر ایران، آن هم زمانی که تمام آن‌ها در نوع خود منحصربه‌فرد، چشمگیر و باشکوه هستند، کاری مشکل و نشدنی‌ست. کم پیش می‌آید که با یک ایرانی شروع به گفت‌وگو کنید و او به یکی از جزیره‌های شگفت‌انگیز، افسانه‌ای و قدیمی کشور اشاره نکند. قدمت بعضی از آن‌ها به اندازه‌ی شهرهای باستانی پارسی‌ست و از زمانی که تاریخ سرزمین پارس نوشته شده است، این جزیره‌ها مسکونی بوده‌اند. مردم ایران درباره‌ی تمام مناظر زیبا، قبایل اسرارآمیز، مکان‌های استراتژیک جغرافیایی، زندگی دریانوردی و مکان‌ها و ویژگی‌های کشف‌نشده‌ی این جزیره‌ها به شما خواهند گفت. این جزیره‌ها اکثراً در خلیج فارس، و نه خیلی دور از تنگه‌ی هرمز، پراکنده‌اند.

به‌طور شگفت‌آوری، فقط یک جزیره‌ی شمالی در دریای خزر وجود دارد، که بیشتر شبیه به یک شبه جزیره‌ی آزاد است که به طور غیرمنتظره‌ای چند صفحه‌ای را در کتاب تاریخ سرزمین پارس به خود اختصاص داده است. این شبه جزیره مقصد خوشگذرانی شاه محمد خوارزم در قرن هجدهم بوده است که بعد از حمله‌ی ویرانگر سپاهیان مغول به آن‌جا گریخت و دفاع از سرزمین را به پسرش جلال الدین خوارزمشاه که به زودی شاه می‌شد، واگذار کرد.

۱. جزیره‌ی قشم

جزیره قشمقصد داریم لیست پنج جزیره‌ی برتر ایرانی‌مان را با جزیره‌ای شروع کنیم که سایر جزایرِ ایران بر آن سایه انداخته‌اند اما به قدری تاریخ و مکان‌های دیدنی باورنکردنی برای خود دارد که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

قشم یک جزیره‌ی آفتاب‌سوخته در نزدیکی آب‌های زلال خلیج فارس است، جالب اینجاست که باوجود اینکه کاملاً از خشکی جدا افتاده، در بین مسافران جاده‌ایِ ایرانی کاملاً محبوب است. قشم، بزرگ‌ترین جزیره‌ی ایران، واقع‌شده در بین دهانه‌ی ورودی خلیج فارس و تنگه‌ی هرمز، توجهات بسیار زیادی را در طول تاریخ ایران به خود جلب کرده است. این جزیره را با نام ابرکاوان نیز می‌شناسند، نامی که در دوران صفویه به آن داده شد. در تاریخ ایران اولین اشاره‌هایی که به وجود این جزیره شده است، نشان از اهمیت جغرافیایی آن دارند و اینکه برای سیستم بازرگانی امپراتوری‌ها بسیار سودمند بوده و نقش مهمی در تبادل فرهنگی با سرزمین‌های آن سوی دریا داشته است. این جزیره یک مرکز دریانوردی بین ایران باستان، چین و آفریقا بوده است، امری که باعث شکوفایی جزیره شد.

حتی امروزه، مردم ایران جزیره را یکی از بهترین قطب‌های بازرگانی کشور می‌دانند و برای خرید اجناس با قیمت مناسب و انجام معاملات بهتر به آن‌جا سفر می‌کنند، بنابراین ایرانی‌های زیادی را خواهید دید که در سفرشان به این جزیره‌ی دوست‌داشتنی از این مغازه به آن مغازه می‌روند. برای اینکه یک قطعه خشکی در دریا بتواند در لیست پنج جزیره‌ی برتر ما قرار بگیرد باید علاوه‌بر عواید اقتصادی، در زمینه‌ی ویژگی‌های نویدبخشِ تاریخی و اجتماعی نیز چیزهای برای ارائه داشته باشد. و قشم به‌راستی تمامی این موارد را داراست.

همان‌طور که در بالا به آن اشاره شد، مسافران جاده‌ای ایرانیِ زیادی در سفرهای درون کشوری خود حداقل یک بار در سال یا بیشتر به قشم می‌آیند و دلیل آن بسیار واضح است؛ حمل‌ونقل دریایی راحت و بی‌دردسر. قشم می‌تواند آخرین یا اولین نقطه‌ی توقف در مسیر یک سفرِ جاده‌ای شگفت‌انگیز در ایران باشد، که از سواحل شمالی دریای خزر شروع شده و تا سواحل جنوبی بندر ادامه می‌یابد، و یا بالعکس.

یک قایق کوچک می‌تواند افراد و ماشین‌ها را از سواحل خلیج فارس تا جزیره حمل کند و این موضوع سفر به قشم را از این هم خواستنی‌تر می‌کند، چراکه که علاوه‌بر سفرهای زمینی، سفرهای دریایی را نیز پوشش می‌دهد. توصیه می‌کنیم که دورتادور جزیره را از داخل ماشین مشاهده کنید، چون با این کار در زمینه‌ی بازدید از جاذبه‌های گردشگری گزینه‌های بیشتری خواهید داشت و زمان باارزش‌تان را کمتر هدر می‌دهید.

بعد از رسیدن به جزیره‌ی قشم، مکان‌های گردشگریِ طبیعی و ساختگی بسیار زیادی در دسترس شما قرار دارند تا آن‌ها را کشف کنید و لذت ببرید. منبع طبیعی هشت هزار هکتاری از جنگل حرا، بندر تاریخی لافت در حومه‌ی جنگل، غارهای بی‌شمار، مانند؛ غار نمکی نمکدان که طولانی‌ترین غار دنیاست و قلعه‌ی رهاشده‌ی پرتغالی‌ها، حتی یک سوم از مکان‌های دیدنی جزیره را هم شامل نمی‌شوند. علاوه‌بر تمامی این موارد، درّه‌ی ستارگان، مکانی خیره‌کننده با ریشه‌هایی عمیق در باورها و داستان‌های مردم محلی، می‌تواند بهترین پایان برای یک سفر تماشایی باشد. این مکان نام خود را افسانه‌های قدیمی گرفته است، افسانه‌هایی که از ستارگانی می‌گویند که به زمین سقوط کردند و ستون‌ها و غارها را شکل دادند، با این وجود جای تعجب ندارد که حتی گروه‌ها و انجمن ستاره‌شناسی ایران، این مکان را برای تورهای آموزشی سالیانه‌ی خود انتخاب می‌کنند و شب‌هنگام بر روی زمین‌های سنگی اطراف دراز می‌کشند و مجذوب آسمان تاریک روح‌نواز می‌شوند.

۲. جزیره‌ی کیش

جزیره کیشصحبت از چیزهای ناشناخته و اسرارآمیز شد، اما در این جزیره هیچ چیز ناشناخته نیست، حداقل نه برای مردم ایران. با این وجود، اقدامات اخیر دولتی شکوه سابق این جزیره‌ی زیبا را به آن بازگردانده است و آن را دوباره هم در ذهن مسافرانِ داخلی و هم خارجی در ایران، زنده کرده است. در حال حاضر، به‌سختی می‌توان یک ایرانی را پیدا کرد که تابه‌حال به کیش سفر نکرده باشد!

جزیره‌ی کیش؛ یک منطقه‌ی آزادِ تجاری دیگر در نزدیکی تنگه‌ی استراتژیک هرمز، خاطرات غیرقابل‌جایگزینی را در ذهن هر فرد ایرانی یا هر جهانگردی که برای گشت‌وگذار به این جزیره‌ی پرنعمت و خوش‌سیما آمده‌، به جای گذاشته است. علت آن این است که کیش همیشه مکانی برای آزادی‌های اجتماعی بیشتر، اجراهای عمومی و برنامه‌های بزرگ سرگرم‌کننده‌ای بوده است که از نظر اقتصادی برای تقریباً تمام طبقات اجتماعی ایران قابل‌دسترس هستند. به عبارت دیگر، کیش همیشه برای همگان جزیره‌ی جشن و پایکوبی بوده است، چیزی شبیه به هاوایی. اینجا، مردم با شنا در آب‌های زلال خوش می‌گذرانند یا از شرکت در ورزش‌های آبی لذت می‌برند. کیش قطب مرکزی برای کشتی‌های تجاری‌ست که فرهنگ و کالاهای جدیدی را با خود به منطقه می‌آورند.

این جزیره با مراکز خرید چندین طبقه‌ی خود که از غرب تقلید شده‌اند و با اجناس مقرون‌به‌صرفه‌ی وارداتیِ منطقه‌ی آزاد تجاری درحال انفجار هستند، به نوعی صحنه‌ی نمایشِ فرهنگ غرب است. اما کیش همچنین پر از چشم‌اندازهای طبیعی شگفت‌انگیز و مکان‌های تماشایی ساختۀ دست بشر است _ یک ویژگی دوگانه برای گردشگران. در این جزیره چند مکان هیجان‌انگیز برای دیدن وجود دارد، ولی ما برای شما خلاصه‌ای از آن‌ها را می‌گوییم.

یک کشتی یونانی شبح‌مانند که در آب‌های کم‌عمق خط ساحلیِ شمالی جزیره به ‌گل نشسته و از آخرین باری که جابه‌جا شده زمان زیادی می‌گذرد، بهترین جا برای زوج‌هاست تا درحالی که خورشید بااکراه غروب می‌کند و در پشت ویرانه‌های عظیم کشتی یونانی‌ای که زمانی باشکوه بوده است، پنهان می‌شود یک بعدازظهر رومانتیک را در کنار یکدیگر بگذرانند.

شهر زیرزمینی (کاریزِ) کیش با کشتی یونانی بر سر این‌که کدام یک می‌تواند بازدیدکنندگان بیشتری را به خود جذب کند، دعوا می‌کند. شهر زیرزمینی که ده هزار مترمربع را پوشش می‌دهد برای جمع‌آوری، تصفیه و ذخیره‌ی آب برای ساکنین جزیره ساخته شده است. از آن‌جایی که جزیره در منطقه‌ای با آب‌وهوای خشک واقع شده، این کاریز برای بقاء آن‌ها ضروری بوده است.

۳. جزیره‌ی هنگام

جزیره‌ی هنگامما هرآنچه که لازم است درمورد این جزیره‌ی کمترشناخته‌شده بدانید را به شما خواهیم گفت. جزیره‌ی هنگام در بخش جنوبی جزیره‌ی قشم در خلیج فارس واقع شده است. گذشته از زیبایی‌های طبیعی این جزیره‌ی شگفت‌انگیز ایرانی، فعالیت‌های سرگرم‌کننده‌ی زیادی وجود دارد که می‌توانید در آن‌ها شرکت کنید و در جزیره‌ی هنگام خوش بگذرانید. احتمالاً یکی از هیجان‌انگیزترین کارهایی که می‌توانید در زمان اقامت در این جزیره انجام دهید تماشای دلفین‌های بارزش و دوست‌داشتنی خلیج فارس است که از آب‌های زلال دریا بیرون می‌جهند و سریعاً به درون آن شیرجه می‌روند؛ یک منظره‌ی نادر که به راحتی در جزیره‌های دیگر پیدا نمی‌شود. حتی اگر شانس بیاورید ممکن است بتوانید با دلفین‌ها شنا کنید.

یادتان نرود که این مثل یکی از آکواریوم‌ها و پارک‌های دریای در دوبی نیست و هرچند این یعنی برای دیدن نمایش نیازی به پرداخت ورودی ندارید، اما این احتمالِ بسیار ناچیز نیز وجود دارد که دلفینی آن اطراف نباشد تا برای شما نمایشی طبیعی اجرا کند. برای اینکه شانس دیدن این موجودات زیبا و باهوش را بالا ببرید، سعی کنید زمان سفر دریایی‌تان به جزیره را صبح‌هنگام و بین ماه‌های اکتبر و مه تنظیم کنید یا بعد از اقامت در جزیره صبحِ زود در دریا قایق‌سواری کنید.

این قطعه خشکی میان خلیج فارس و استان هرمزگان، جاذبه‌های گردشگری و ویژگی‌های ذاتی بیشتری دارد. جزیره‌ی هنگام به‌عنوان یکی از پنج جزیره‌ی برتر ایران، حیات وحش زیبایی دارد. بعضی از حیوانات نادر مانند غزال بومی ایرانی، مارمولک‌ها، لاک‌پشت پوزه‌عقابی و خرچنگ‌ها از گونه‌های ساکن جزیره هستند.

گردش در بازار محلی و خرید سوغاتی‌های سنتی برای خانواده و دوستانتان می‌تواند یک پایانِ به‌یادماندنی برای گشت‌وگذار شما در جزیره‌ی هنگام باشد. صنایع‌دستی‌های ساخته شده با صدف و گوش‌ماهی غرفه‌ها را پرکرده‌اند و به‌سختی می‌توان آن‌ها را نادیده گرفت.

۴. جزیره‌ی لارک

جزیره‌ی لارکجزیره‌ی لارک می‌تواند قلب و روح بازدیدکنندگان را تسخیر کند، اما ماجرا فقط به این موارد ختم نمی‌شود، هنگامی که اسم لارک را در اینترنت جستجو می‌کنید اخبار سیاسی زیادی در صفحه بالا می‌آیند. با این وجود، لارک چیزهای زیادی برای ارائه دارد، بنابراین یک‌راست به سراغ مکان‌های گردشگری مهم آن می‌رویم.

ویژگی‌های بی‌پایانی به لارک ارزانی شده است. جزیره‌ی لارک یک بهشت دست‌نخورده با ساکنین اندک است که اکثر آن‌ها ماهیگیر هستند. این ویژگی‌ها جزیره را به یک مکان رویایی برای مسافرانی تبدیل کرده است که درپیِ آرامش سواحل وسیع و خلوت آن هستند. همچنین نیمه‌ی دوم سالِ پارسی بهترین زمان برای بازدید از سواحلِ بکر این جزیره است، چراکه هوای گرمِ جزیره سرمای زمستان را متعادل و استراحت در ساحل را رضایت‌بخش‌تر می‌کند.

۵. جزیره‌ی هرمز

جزیره‌ی هرمزجزیره‌ی هرمز یا جزیره‌ی رنگین‌کمانِ ایران همیشه موجب شگفتی و تحسین گردشگران بی‌خبرِ داخلی و مسافران خارجی می‌شود. این جزیره‌ی کوچکِ زیبا واقع در غرب جزیره‌ی قشم، به‌خاطر تپه‌های ماسه‌ای استثنایی و درخشان خود، جایگاه امنی در لیست ما دارد. این جزیره به حدی مناظر طبیعیِ کوهستانی و ساحلی و همچنین سازه‌های انسانی دارد، که یک گردش یک‌روزه در سرتاسر جزیره برای دیدن آن‌ها کافی نیست.

عمق دریا در جزیره‌ی هرمز برای خروج سریع تانکرهای نفتی غول‌آسا از خلیج فارس کافی‌ست. جزیره‌ی نمکی هرمز مثل صدفی در آب‌های نیلگون خلیج فارس است. یک مسیر ساحلی زیبا جزیره را دور می‌زند، بنابراین هنگام پیاده‌روی یا دوچرخه‌سواری در این مسیر جاذبه‌های طبیعی زیادی مانند جاده‌های شنی رنگارنگ را خواهید دید. علاوه‌بر مناظر طبیعی، مکان‌های تاریخی بسیاری مانند قلعه‌ی پرتغالی‌ها، زیارتگاه خضر نبی، بازار، خانه‌ی زعفران، مدرسه و بقایای قصر بی‌بی‌گُل و بی‌بی صورت نیز در این جزیره وجود دارد. هنگام قدم‌زدن و درازکشیدن در سواحل جزیره‌ی هرمز خرچنگ‌ها، کوسه‌ها، پرندگان بومی و مهاجر و لاک‌پشت‌ها را خواهید دید که هیجان و لذتی غیردنیوی در شما به‌وجود می‌آورند. می‌توانید شب را در ساحل بگذرانید و از فیتوپلانکتون‌هایی که ساحل را نورانی می‌کنند، لذت ببرید. جزیره‌ی هرمز انتخابی عالی برای آن دسته از افرادی‌ست که به فعالیت‌های تفریحی مانند شنا و ورزش‌های آبی علاقه‌مند هستند. درّه‌ی رنگین‌کمان در جزیره به‌تنهایی کافی‌ست تا هرمز در لیست پنج جزیره‌ی برتر ما قرار بگیرد.